Alles over urnen: de complete gids

Een urn kiezen doe je meestal één keer, in een periode waarin je aan weinig anders toekomt. Deze gids zet op een rij wat er komt kijken: welke maat je nodig hebt, welk materiaal waar tegen kan, wat een urn kost, waar hij mag staan, en wat je moet regelen voordat de as thuis is.

Elk onderdeel staat hieronder kort uitgelegd, met een verwijzing naar het artikel waarin het uitgebreid aan bod komt. Je hoeft dus niet alles te lezen. Ga naar het stuk dat op dit moment aan de orde is.

In welke volgorde kies je?

De meeste mensen beginnen bij hoe een urn eruitziet. Dat is begrijpelijk en het is de verkeerde volgorde, want twee andere vragen bepalen welke urnen überhaupt overblijven.

1. Waar komt de urn te staan? Binnen, in een nis, in de grond of buiten. Dit schrapt de meeste opties en het is de vraag die je later niet meer kunt terugdraaien zonder een nieuwe urn.
2. Voor hoeveel as? De volledige as of een deel ervan. Daarmee ligt de maat vast, en bij een nis ook de maximale hoogte.
3. Welk materiaal past bij die plek? Vorstbestendig voor buiten, vergaanbaar voor de grond, en voor binnen mag alles.
4. Wat past bij de persoon? Pas nu gaat het over vorm, kleur en uitstraling. Dit is het leukste deel en het hoort achteraan.
5. Wil je er iets op laten zetten? Een naam, een datum, een zin. Kijk of gravure mogelijk is voordat je definitief kiest.

Wie deze volgorde aanhoudt, hoeft niet twee keer te kiezen. Wie begint bij het uiterlijk, komt er soms pas bij het plaatsen achter dat de urn niet in de nis past of de winter niet doorstaat.

Wat is een urn?

Een urn is een gesloten bewaarvorm voor de as van een overledene. Na de crematie gaat de as in een asbus van het crematorium, een eenvoudige metalen of kunststof houder met een registratienummer. Die asbus is functioneel, niet bedoeld om te tonen.

De urn is de vorm die je zelf kiest. Daar gaat de as in, in de asbus of los, afhankelijk van de urn en de bestemming. Een urn kan van keramiek zijn, van hout, van steen of van biologisch afbreekbaar materiaal, en de maten lopen uiteen van vijfentwintig milliliter tot vijf liter.

Het onderscheid tussen urn, urne en asbus levert vaak verwarring op. In wat is een urn staat waar de woorden vandaan komen en wanneer je welke gebruikt.

Welke maat urn heb je nodig?

De vuistregel is één liter per vijfentwintig kilo lichaamsgewicht. Voor een volwassene van gemiddeld postuur kom je daarmee op drie tot drieënhalve liter, en dat is dan ook de standaardmaat waarop de meeste urnen zijn ontworpen.

Voor een fors gebouwd iemand reken je vier tot vijf liter. Voor een kind of een baby zijn er kleinere maten, en voor een symbolisch deel van de as bestaan mini urnen van vijftig tot driehonderd milliliter.

Twijfel je, kies dan iets ruimer dan je denkt nodig te hebben. Een urn die net te klein is, is vervelender dan een urn met wat ruimte over. Het crematorium kan je meestal vertellen hoeveel as er precies is.

De berekening staat uitgewerkt in welke maat urn heb ik nodig en hoeveel liter moet een urn zijn. Wil je eerst weten hoeveel as je kunt verwachten, lees dan hoeveel as blijft er over na een crematie.

Van welk materiaal kies je een urn?

Het materiaal bepaalt niet alleen hoe de urn eruitziet, maar ook waar hij kan staan. Dat laatste wordt vaak pas later een vraag.

• Keramiek is de meest gekozen vorm. Handgemaakt, warm van uitstraling, en geschikt voor binnen. Niet elke keramische urn is vorstbestendig, dus voor buiten is hij meestal niet bedoeld.
• Hout is stil en licht. Geschikt voor thuis en voor een nis, minder voor de grond, want hout vergaat.
• Biologisch afbreekbaar materiaal, zoals houtvezel of gebonden zand, is gemaakt om te begraven of in het water te laten oplossen. Voor thuisbewaring is het een tijdelijke oplossing.
• Steen en metaal zijn het meest bestand tegen weer, maar zwaarder en minder persoonlijk.

Over het verschil tussen keramische materialen gaat het verschil tussen keramiek, aardewerk en porselein, en over de glazuurtechniek die je bij veel handgemaakte urnen tegenkomt wat is engobe.

Bekijk de mogelijkheden bij keramische urnen, houten urnen en biologisch afbreekbare urnen.

Wat kost een urn?

Een mini urn begint rond de dertig euro. Een urn van standaardmaat ligt meestal tussen de honderdvijftig en vierhonderd euro, afhankelijk van materiaal en of hij met de hand is gemaakt. Voor bijzondere uitvoeringen loopt dat verder op.

Wat de prijs bepaalt is vooral het maakproces. Een in serie gegoten urn is goedkoper dan een die op de draaischijf is gemaakt en apart geglazuurd. Bij handwerk verschilt bovendien elk exemplaar iets, wat voor veel mensen juist de reden is.

De volledige uitsplitsing staat in wat kost een urn. Voor de kosten van de crematie zelf is er wat kost een crematie.

Waar komt de urn te staan?

Deze vraag bepaalt vaak welke urn je uiteindelijk kiest, en hij wordt meestal te laat gesteld. Er zijn vier gangbare bestemmingen.

Thuis

De meest gekozen plek. In Nederland mag je de as thuis bewaren zonder vergunning of melding. Wel gelden er regels over wat er daarna met de as gebeurt. Die staan in as thuis bewaren, de regels.

In een urnenmuur of nis

Een columbarium op de begraafplaats. De nis heeft vaste afmetingen, dus meet die na voordat je kiest. Niet elke urn past, en de hoogte is meestal de beperking.

In een urnengraf

De urn wordt begraven. Hout en biologisch afbreekbaar materiaal vergaan mee, keramiek en steen blijven. In een urn bijzetten in een graf staat hoe dat gaat en wat de begraafplaats regelt.

Buiten in de tuin

Kan, maar alleen met een vorstbestendige urn. Water dat in het materiaal trekt en bevriest, breekt de urn van binnenuit. Bij ons staat daarom op elke productpagina een blokje Geschikt voor, waarin je ziet of een urn binnen, in een urnenmuur, begraven of buiten kan.

Hoe vul en sluit je een urn?

De as komt van het crematorium in een gesloten asbus. Die kun je in zijn geheel in een urn plaatsen als de maat het toelaat, of je schept de as over. Overscheppen doe je rustig, boven een tafel, met een vel papier eronder.

Sluiten kan met de bijgeleverde stop, met kit of met een schroefdeksel, afhankelijk van de urn. Voor een urn die de grond in gaat of vervoerd wordt, is verzegelen verstandig.

De werkwijze staat stap voor stap in hoe vul je een urn en hoe sluit je een urn. Zie je er tegenop, dan doen wij het kosteloos voor je op locatie. Dat staat op onze vulservice.

Wanneer krijg je de as?

Een maand na de crematie. Zo lang bewaart het crematorium de asbus wettelijk. Eerder ophalen kan alleen met toestemming van de officier van justitie.

Die maand geeft ruimte om na te denken. Je hoeft niet in de week van de uitvaart te beslissen wat er met de as gebeurt, en veel families zijn achteraf blij dat ze die tijd hebben genomen.

Hoe de overdracht verloopt staat in de as ophalen na de crematie. Over de termijn tussen overlijden en uitvaart gaat hoeveel dagen na een overlijden de uitvaart plaatsvindt.

Wat als meerdere mensen iets willen bewaren?

Asverdeling is in Nederland toegestaan en gebeurt veel. Een gebruikelijke opzet is één hoofdurn plus een paar kleine bewaarvormen, zodat elk kind iets thuis heeft.

Daarvoor zijn er twee wegen. Een mini urn van vijftig tot tweehonderd milliliter staat op een plank of in een kast. Een assieraad heeft een kleine askamer en draag je bij je, van buiten onzichtbaar.

Bespreek de verdeling voordat de as wordt opgehaald. Achteraf een urn openmaken kan, maar het is een handeling die je liever één keer doet.

Of juist verstrooien?

Niet iedereen wil de as bewaren. Verstrooien mag in Nederland op eigen terrein, op zee, en op plekken waar de eigenaar toestemming geeft. Op gemeentegrond gelden per gemeente eigen regels.

Het kan ook allebei: een deel verstrooien en een klein deel bewaren. Dat is voor veel families de oplossing waar niemand iets voor hoeft op te geven.

De regels staan in waar mag je as verstrooien, met uitwerkingen voor verstrooien in de natuur en verstrooien op zee. Wat er in de tussentijd met de as gebeurt, lees je in wat gebeurt er met de as na de crematie.

Een urn voor een huisdier

Voor dieren gelden dezelfde vuistregels, alleen kleiner. Een kat komt uit op drie tot vijf deciliter, een middelgrote hond op ongeveer anderhalve liter. Er is geen wettelijke bewaartermijn, dus je krijgt de as meestal binnen een week.

Kies je een dierencrematorium, vraag dan of het om een individuele of een collectieve crematie gaat. Alleen bij een individuele crematie krijg je de as van je eigen dier terug.

Zie welke urn voor je hond, welke urn voor je kat en een persoonlijke huisdierurn, of bekijk de urnen voor dieren.

De urn meenemen naar het buitenland

As mag mee in het vliegtuig, in de handbagage, met de overlijdensakte en de verklaring van crematie erbij. Een metalen urn wordt bij de beveiliging geweigerd omdat de scanner er niet doorheen kan kijken.

Wat er precies geldt en welke maatschappij wat toestaat, staat in mag je as meenemen in het vliegtuig.

Vergissingen die we vaak zien

• De nis niet opgemeten. Een columbariumnis heeft vaste binnenmaten, vaak krapper dan mensen denken. Vraag de begraafplaats om de maten voordat je bestelt.
• Een gewone keramische urn in de tuin. Water trekt in het materiaal, vriest, en breekt de urn van binnenuit. Dat gebeurt meestal in de tweede winter.
• Te klein gekozen. Een urn van drie liter lijkt ruim, maar bij een forsgebouwde volwassene is hij het niet. Vraag het crematorium om het volume.
• Verdelen pas bedacht na het sluiten. Bespreek vooraf of er meerdere mensen iets willen bewaren, dan hoeft de urn maar één keer open.
• Een biologisch afbreekbare urn op de kast. Die is gemaakt om te vergaan. Voor thuisbewaring op lange termijn is hij niet bedoeld.
• Haast. Je hebt een maand. Dat is bijna altijd genoeg om niet te hoeven kiezen in de week van de uitvaart.

Voordat de urn er is: de crematie zelf

De keuze voor een urn begint bij de keuze voor cremeren. Wie daar nog middenin zit, heeft eerst andere vragen te beantwoorden.

Over de afweging gaat begraven of cremeren. Over hoe de dag zelf verloopt hoe lang een crematie duurt, en over de vorm zonder plechtigheid een stille crematie. Hoe de as ontstaat en eruitziet staat in hoe ziet as eruit na een crematie.

Naast de urn kiezen veel mensen iets voor dezelfde plek, bijvoorbeeld een gedenkplekje met theelichthouder.

Veelgestelde vragen over urnen

Is een urn verplicht na een crematie?

Nee. De as blijft in de asbus van het crematorium als je niets anders regelt. Een urn is een keuze, geen verplichting, en je kunt die keuze ook later nog maken.

Hoe lang gaat een urn mee?

Een keramische of stenen urn gaat generaties mee, mits hij binnen staat. Hout blijft decennia goed in huis. Biologisch afbreekbare urnen zijn juist gemaakt om te vergaan en horen niet jarenlang op een plank.

Kun je een urn later nog openmaken?

Meestal wel, afhankelijk van hoe hij is gesloten. Bij een gekitte of verzegelde urn is het lastiger. Weet je dat je later wilt verdelen, kies dan een urn met een schroefdeksel of stop.

Mag je een urn meenemen als je verhuist?

Ja. De as thuis bewaren is vrij, en er is geen melding nodig als je verhuist. Zorg wel dat de urn tijdens het vervoer rechtop en gesloten blijft.

Wat gebeurt er met de urn als de nabestaanden er niet meer zijn?

Daar is geen wettelijke regeling voor. Het is verstandig om in een testament of bij de uitvaartpapieren vast te leggen wat er dan moet gebeuren, zodat een volgende generatie niet voor de vraag komt te staan.

Kan er een naam of tekst op een urn?

Bij veel van onze urnen kan een gravure. Op de productpagina zie je of dat mogelijk is en wat het kost, inclusief een voorbeeldweergave van de tekst.

De belangrijkste punten om te onthouden

• Reken één liter per vijfentwintig kilo lichaamsgewicht. Drie tot drieënhalve liter is de standaardmaat voor een volwassene.
• Bepaal eerst waar de urn komt te staan. Binnen, in een nis, begraven of buiten stelt elk andere eisen aan het materiaal.
• Niet elke keramische urn is vorstbestendig. Voor buiten heb je een urn nodig die daar uitdrukkelijk voor geschikt is.
• De as komt een maand na de crematie vrij. Je hebt dus tijd om te kiezen.
• Asverdeling mag. Eén hoofdurn met een paar mini urnen of assieraden is een veelgekozen oplossing.
• Bewaren en verstrooien sluiten elkaar niet uit.

Direct naar het aanbod: alle urnen, urnen voor volwassenen, mini urnen, urnen voor kinderen of urnen voor dieren.

Kom je er niet uit? Mail of bel ons. We rekenen de maat met je door en kijken mee naar de plek waar de urn komt te staan.