Woordenlijst asbestemming: van asbus tot verstrooiingsakte

Laatst bijgewerkt: 17 oktober 2026.

Rond de bestemming van as hangt een woordenschat die niemand leert voordat hij hem nodig heeft. Een crematorium noemt een bewaarplaats, een begraafplaats noemt een nis, en in een folder staat een strooiveld. Deze lijst legt tweeëntwintig van die termen kort uit.

Waar de wet iets voorschrijft, staat het wetsartikel erbij. Dat is bewust: veel van wat er over as wordt verteld, blijkt niet in de wet te staan.

Kort samengevat

• Na de crematie bewaart het crematorium de as minimaal één maand; daarna kan hij mee, worden bijgezet of verstrooid. Een deel van de as kan wel eerder apart worden gegeven.
• De wet kent vier bestemmingen voor een asbus en drie plaatsen waar hij bijgezet mag worden.
• Een strooiveld is geen sfeerwoord maar een juridische categorie: een terrein waarvoor de gemeente vergunning heeft gegeven.
• Resomeren is in Nederland nog niet toegestaan voor mensen, ook al wordt het veel besproken.
• Een mini urn van 300 ml is geen restje: dat is zeven tot vijftien procent van de as van een volwassene.
• "Verstrooiingsakte" komt in de Wet op de lijkbezorging niet voor.

Alle termen: alkalische hydrolyse · asbestemming · asbus · asverstrooiing · bewaarplaats · bewaartermijn · bijzetting · columbarium · gedenkpark · houder · mini urn · nis · rechthebbende · resomeren · ruimen · sieraadurn · strooiveld · urnengraf · urnenkelder · urnenmuur · urnentuin · verstrooiingsakte

Verder op deze pagina: wat er met de as kan gebeuren · veelgestelde vragen · bronnen

Wat er met de as kan gebeuren

De wet kent vier bestemmingen, en het crematorium moet er één van uitvoeren zodra de bewaartermijn voorbij is. Ze staan in artikel 59, tweede lid. Wat er stap voor stap gebeurt, staat in wat gebeurt er met de as na de crematie.

De wet gebruikt hier vier aanduidingen die je uit elkaar moet houden: de nabestaande die opdracht tot de crematie gaf, de nabestaande die de zorg voor de asbus heeft, de rechthebbende op een graf of nis, en de houder van het crematorium of van de plaats van bijzetting. Dat zijn niet per se dezelfde partij.

Thuis bewaren is een van de vier. Een vergunningseis staat er voor die route niet in de wet; de vergunningen van artikel 64 en artikel 66b gelden voor een bewaarplaats en voor een strooiveld. Wat daarbij wel en niet mag, staat in as thuis bewaren.

Alkalische hydrolyse

Alkalische hydrolyse is het oplossen van een lichaam in een verwarmde alkalische vloeistof, waarna de botresten overblijven. In Nederland heet dat meestal resomeren, en het is voor mensen nog niet toegestaan. Zie resomeren voor de stand van zaken.

Asbestemming

Asbestemming is het verzamelwoord voor wat er na de crematie met de as gebeurt. Het omvat alle vier de routes uit artikel 59, tweede lid, plus de keuzes daarbinnen: welke urn, welke plek, wel of niet verdelen.

Het woord komt in de wet zelf niet voor. De wet spreekt van "berging, bestemming en bewaring van as", de titel van afdeling 3.

Asbus

Een asbus is de gesloten bus waarin het crematorium de as bergt. Volgens artikel 58 moet de bus gesloten worden en moeten de naam, de voorletters van de overledene en een registratienummer erop staan.

Een asbus is dus iets anders dan een sierurn, de urn die je zelf uitkiest; wat dat laatste precies is, staat in wat is een urn. De bus is de wettelijke verpakking; de urn die je uitkiest is de omhulling daarvan, of de bestemming waarin de as wordt overgegoten. Meer hierover in wat is een asbus.

Asverstrooiing

Asverstrooiing is het uitstrooien van de as, waarmee de asbus zelf leeg achterblijft. Artikel 66a bepaalt wie dat mag doen: het crematorium of de houder van de plaats van bijzetting, of de nabestaande die de zorg voor de asbus heeft.

Voor een crematorium of begraafplaats gelden strengere regels dan voor een nabestaande. Zij mogen alleen verstrooien op een daarvoor bestemd terrein of in open zee.

Waar jij zelf mag verstrooien, staat in waar mag je as verstrooien, verstrooien in de natuur en verstrooien op zee.

Bewaarplaats

Een bewaarplaats is een gebouw of ruimte buiten een crematorium of begraafplaats waar asbussen worden bijgezet. Het is de derde van de drie plaatsen die artikel 62 noemt.

Zo'n bewaarplaats mag niet zomaar in gebruik worden genomen. Artikel 64 eist een vergunning van burgemeester en wethouders, en belanghebbenden kunnen daartegen in beroep bij gedeputeerde staten.

Je eigen woonkamer valt hier naar onze lezing niet onder: een asbus mee naar huis nemen is in de systematiek van artikel 59, tweede lid, het ter beschikking stellen, en geen bijzetting in een bewaarplaats. Dat is onze uitleg, geen uitspraak van de wetgever.

Bewaartermijn

De bewaartermijn is de periode waarin het crematorium de asbus moet bewaren voordat er iets mee gebeurt. Die is wettelijk minimaal één maand.

Artikel 59, eerste lid, zegt het zo: "De houder van het crematorium draagt zorg voor de bewaring van een asbus gedurende minimaal een maand na het bergen van de as in de bus" (Wet op de lijkbezorging, geraadpleegd 17-10-2026).

De termijn loopt dus vanaf het bergen van de as, niet vanaf de crematie zelf; dat scheelt in de praktijk uren tot een dag.

Er is één uitzondering. Artikel 59, vierde lid, laat de officier van justitie in bijzondere gevallen ontheffing van die termijn verlenen, op verzoek van de personen die artikel 18 aanwijst: degenen die de lijkbezorging regelen, meestal de nabestaanden.

Die maand is een ondergrens, geen afspraak. Crematoria hanteren in de praktijk vaak een langere termijn, en je hoeft niets te beslissen zolang je er niet uit bent. Er is geen enkele haast bij.

Komt de as uit het buitenland, dan verschuift de verantwoordelijkheid. Artikel 60, tweede lid, zegt: "De nabestaande draagt de zorg voor een asbus. Hij draagt zorg voor de bewaring van een asbus gedurende minimaal een maand na de invoer van de as" (geraadpleegd 17-10-2026).

Bijzetting

Bijzetting is het plaatsen van een asbus op een vaste plek. Artikel 62 noemt drie mogelijkheden en regelt per plek wie toestemming moet geven.

Bijzetten in een bestaand familiegraf komt veel voor. Hoe dat praktisch gaat, staat in urn bijzetten in een graf.

Columbarium

Een columbarium is een bouwwerk met afsluitbare nissen waarin asbussen worden bijgezet. Het kan een muur zijn, een gebouw of een ruimte binnen een crematorium.

Het woord komt uit het Latijn en betekende oorspronkelijk duiventil, naar de rijen gelijke openingen. Uitgebreider in wat is een columbarium.

Gedenkpark

Gedenkpark is de naam die veel crematoria en begraafplaatsen gebruiken voor hun parkachtige terrein met urnengraven, strooivelden en gedenktekens. Het is een commerciële en landschappelijke aanduiding, geen juridische categorie.

Wat er juridisch geldt, hangt af van wat er op dat terrein precies gebeurt. Een strooiveld binnen een gedenkpark heeft bijvoorbeeld wel een eigen vergunningseis.

Houder

De houder is in deze wet de exploitant: de houder van het crematorium, of de houder van de plaats waar een asbus is bijgezet. De wet omschrijft het woord zelf niet; zo lezen wij het uit de bepalingen hieronder. In de praktijk is het een organisatie en niet een familielid.

Dat onderscheid is belangrijk, want de wet legt veel beslissingen bij de houder en niet bij jou.

Het zijn bovendien twee verschillende houders. De houder van het crematorium bergt de as en bewaart hem minimaal een maand (artikel 58 en 59). De houder van een plaats van bijzetting houdt het register bij (artikel 65) en kan een bijgezette asbus ter beschikking stellen (artikel 63, eerste lid).

Verwar de houder niet met de rechthebbende. De houder beheert de plaats; de rechthebbende heeft het recht op een specifieke ruimte daarbinnen.

Mini urn

Een mini urn is een kleine urn voor een deel van de as, meestal tussen 25 en 300 milliliter. Dat is geen restje: bij de twee tot vier liter as van een volwassene bevat een urn van 300 ml zeven tot vijftien procent.

De wettelijke basis staat in artikel 58, derde lid: op verzoek van een nabestaande kan een deel van de as apart worden geborgen en ter beschikking worden gesteld.

Het artikel spreekt over "een deel van de as" en over "een nabestaande". Dat daarmee ook verdeling onder meerdere nabestaanden mogelijk is, is onze lezing en geen uitspraak van de wet.

Reken wel mee met de maat. Bij de vuistregel van 1 liter as per 25 kilo lichaamsgewicht houdt een volwassene van 75 kilo ongeveer 3 liter over.

Een mini urn van 25 ml is dan nog geen procent daarvan, maar een van 300 ml al tien procent.

Bij een volwassene van 50 kilo, goed voor ongeveer 2 liter, loopt diezelfde 300 ml op tot vijftien procent. Dat is onze eigen berekening op basis van die vuistregel; hoeveel as er in jouw situatie overblijft, staat in hoeveel as blijft er over en welke maat daarbij past in welke maat urn heb ik nodig.

Wij verkopen zelf mini urnen. Houd daar bij het lezen van deze rekensom rekening mee.

Nis

Een nis is één afsluitbaar vak in een columbarium of urnenmuur, bedoeld voor één of soms twee asbussen. De afsluitplaat is meestal van natuursteen of glas en kan een naam en datum krijgen.

Een nis wordt uitgegeven voor een bepaalde termijn, net als een graf. Wat er bij afloop gebeurt, staat onder ruimen.

Rechthebbende

De rechthebbende is degene op wiens naam een particulier graf, een nis of een urnenplek staat. Dat is niet automatisch de naaste familie: het is de persoon die het recht op die ruimte heeft gekocht of overgenomen.

Dit woord beslist drie dingen in deze lijst. Bijzetten in een particulier graf kan alleen met toestemming van de rechthebbende (artikel 62). Ruimen binnen tien jaar ook (artikel 66). En een bijgezette asbus verwijderen eveneens (artikel 63, tweede lid).

Weet je niet wie het is, vraag het dan op bij de beheerder van de begraafplaats. Die houdt het bij.

Resomeren

Resomeren is het oplossen van een lichaam in een verwarmde alkalische vloeistof, waarna de botresten overblijven. Het wordt ook watercrematie of alkalische hydrolyse genoemd.

In Nederland is het voor mensen nog niet toegestaan. Artikel 1 van de Wet op de lijkbezorging luidt voluit: "Lijkbezorging geschiedt door begraving, crematie of op andere bij of krachtens de wet voorziene wijze" (geraadpleegd 17-10-2026). Resomeren is zo'n andere wijze nog niet.

Wij baseren dat op de aankondiging van de Rijksoverheid hieronder; de zinsnede "bij of krachtens de wet" laat ruimte voor lagere regelgeving, en het Besluit op de lijkbezorging hebben wij niet onderzocht. Dat is onze lezing, geen uitspraak van de wetgever.

Op 25 september 2026 stemde de ministerraad ermee in het wetsvoorstel Wet bestemming lichamen overledenen voor advies naar de Raad van State te sturen. Dat voorstel zou resomeren mogelijk maken (Rijksoverheid, geraadpleegd 17-10-2026).

Daarna moeten de Tweede en de Eerste Kamer er nog over oordelen. Een datum waarop het mag, is er niet.

Ruimen

Ruimen is het opheffen van een plek waar een asbus is bijgezet. Artikel 66, eerste lid, bepaalt dat ruimen "binnen tien jaar nadat de as in de bus is geborgen niet plaats [vindt] dan met toestemming van de rechthebbende op de ruimte waar de asbus is bijgezet" (Wet op de lijkbezorging, geraadpleegd 17-10-2026).

Het tweede lid is voor nabestaanden het belangrijkst: ruimen gebeurt door de as te verstrooien. Loopt een nis of urnengraf af en verleng je niet, dan is verstrooiing dus de uitkomst, tenzij je de bus zelf ophaalt.

Artikel 63 maakt dat mogelijk, maar het is geen afdwingbaar recht.

Het eerste lid luidt voluit: "Een asbus die is bijgezet kan op verzoek van de nabestaande door of namens wie de opdracht tot bijzetting is gegeven, door de houder van de plaats van bijzetting aan de nabestaande ter beschikking worden gesteld." Dat woord "kan" is een bevoegdheid van de houder, geen aanspraak van jou.

Het tweede lid stelt daarnaast een voorwaarde: "Verwijdering van de asbus kan slechts geschieden met toestemming van de rechthebbende op de ruimte waar de asbus is bijgezet." Het derde lid kent één uitzondering, voor een bevel van een gerechtelijke autoriteit in een strafrechtelijk onderzoek. Het reglement van de beheerder bepaalt hoe dat verder in de praktijk gaat.

Sieraadurn

Een sieraadurn is een hanger, ring of armband met een kleine, afsluitbare ruimte voor een kleine hoeveelheid as. Een andere naam die je tegenkomt is assieraad; een ashanger is daarvan de hangervorm. Het is hetzelfde juridische principe als de mini urn: artikel 58, derde lid, staat toe dat een deel van de as apart wordt geborgen.

De hoeveelheid is klein, meestal minder dan een gram. Tegenover de twee tot vier liter as van een volwassene blijft dat bij elke redelijke aanname ruim onder een tiende procent, dus er blijft meer dan genoeg over voor de urn of de verstrooiing.

Wij verkopen deze sieraden zelf. Houd daar bij het lezen rekening mee.

Strooiveld

Een strooiveld is een terrein dat bestemd is om er permanent as op te verstrooien. Dat is geen sfeerwoord maar een juridische categorie: artikel 66b eist dat burgemeester en wethouders van de gemeente waarin het terrein ligt daarvoor vergunning geven.

Die bestemming is precies wat een crematorium of begraafplaats nodig heeft om te mogen verstrooien. Artikel 66a, derde lid, staat hen namelijk maar twee plaatsen toe: zo'n bestemd terrein, of open zee.

Voor jou als nabestaande geldt dat niet. Verstrooi je zelf, dan val je onder de regels voor eigen verstrooiing, die per gemeente en terreineigenaar verschillen.

Urnengraf

Een urnengraf is een klein graf dat specifiek bedoeld is voor een of meer asbussen, meestal met een eigen zerkje of plaat. Het valt onder de tweede categorie van artikel 62: "in of op een graf of op een afzonderlijke plaats op een begraafplaats".

Een urnengraf wordt net als een gewoon graf voor een termijn uitgegeven en is verlengbaar. De tarieven en termijnen stelt de begraafplaats zelf vast.

Urnenkelder

Een urnenkelder is een ondergrondse, meestal betonnen ruimte voor een of meer asbussen, afgedekt met een plaat. Hij ligt op een begraafplaats en valt juridisch onder "in of op een graf of op een afzonderlijke plaats op een begraafplaats" (artikel 62, eerste lid), net als het urnengraf.

Het verschil met een urnengraf zit in de uitvoering, niet in de wet: een kelder is een gemetselde of geprefabriceerde ruimte, waardoor er later een tweede bus bij kan zonder opnieuw te graven.

Urnenmuur

Een urnenmuur is een muur met afsluitbare nissen voor asbussen, op een begraafplaats of bij een crematorium. In de praktijk is het hetzelfde als een columbarium in muurvorm; sommige beheerders gebruiken de woorden door elkaar.

Juridisch is een urnenmuur bij een crematorium een "daarvoor bestemd gedeelte van het crematorium" en op een begraafplaats een "afzonderlijke plaats", allebei uit artikel 62, eerste lid.

Urnentuin

Een urnentuin is een afgebakend tuingedeelte met plekken voor asbussen, vaak met beplanting en lage gedenkstenen. Het is een inrichtingsvorm, geen aparte wettelijke categorie.

Of de bussen er bovengronds in zuilen staan of ondergronds in kelders liggen, verschilt per terrein. Vraag ernaar, want het bepaalt of je de bus later nog kunt ophalen.

Verstrooiingsakte

Een verstrooiingsakte is het bewijsstuk dat een crematorium of begraafplaats afgeeft nadat de as is verstrooid, en het is geen document dat de Wet op de lijkbezorging voorschrijft: die wet kent de term niet. Je komt hem ook tegen als "strooiakte". Wij hebben niet geïnventariseerd hoeveel aanbieders het woord gebruiken.

In de Wet op de lijkbezorging komt de term niet voor. Wij hebben de volledige wettekst doorzocht op 17-10-2026: nul treffers voor "verstrooiingsakte" en nul voor "akte van verstrooiing".

Het woord "akte" staat er wel vijf keer in: twee keer in artikel 13 en twee keer in artikel 14, allemaal over de akte van overlijden, en één keer in artikel 19 over een notariële akte bij een uiterste wil. Geen van die vijf gaat over verstrooiing.

Wat de wet wel eist is iets anders: "De houder van een plaats van bijzetting houdt een register van alle daar bijgezette asbussen", en "Het in het eerste lid bedoelde register is openbaar" (artikel 65, geraadpleegd 17-10-2026). Dat register gaat over bijzetting, niet over verstrooiing.

Wij hebben alleen die wet doorzocht. Het Besluit op de lijkbezorging en gemeentelijke verordeningen hebben wij niet onderzocht.

Dat maakt de akte niet waardeloos. Voor nabestaanden onderling is het vaak het enige papier waaruit blijkt waar en wanneer het gebeurd is. Vraag er dus gerust om, maar reken er niet op dat de Wet op de lijkbezorging er een recht op geeft.

Veelgestelde vragen

Hoe lang bewaart het crematorium de as?

Minimaal één maand na het bergen van de as in de asbus. Dat staat in artikel 59, eerste lid, van de Wet op de lijkbezorging. Het is een wettelijke ondergrens; crematoria hanteren in de praktijk vaak een langere termijn en je hoeft binnen die maand niets te beslissen.

Wat is het verschil tussen een asbus en een urn?

Een asbus is de gesloten bus waarin het crematorium de as wettelijk bergt, met naam, voorletters en registratienummer erop. Een urn is het object dat je zelf kiest: soms een omhulling om die bus heen, soms de bestemming waarin de as wordt overgegoten.

Is een strooiveld hetzelfde als een plek waar je zelf as mag verstrooien?

Nee. Een strooiveld is een terrein met een gemeentelijke vergunning om er permanent as op te verstrooien, bedoeld voor crematoria en begraafplaatsen die zelf verstrooien. Verstrooi je als nabestaande zelf, dan gelden andere regels, die per gemeente en per terreineigenaar verschillen.

Mag ik de asbus later weer ophalen als hij is bijgezet?

Soms, maar je hebt er geen recht op. Artikel 63 van de Wet op de lijkbezorging bepaalt dat de houder van de plaats van bijzetting de asbus ter beschikking kan stellen aan de nabestaande door of namens wie de opdracht tot bijzetting is gegeven. Dat is een bevoegdheid van de houder, geen aanspraak van jou.

Voor verwijdering is bovendien toestemming nodig van de rechthebbende op de ruimte waar de bus staat. Vraag dus vooraf het reglement van de beheerder op. Hoe het ophalen praktisch gaat, staat in as ophalen na de crematie.

Is resomeren in Nederland toegestaan?

Voor mensen nog niet. Op 25 september 2026 ging het wetsvoorstel Wet bestemming lichamen overledenen voor advies naar de Raad van State; dat voorstel zou resomeren mogelijk maken. Daarna moeten de Tweede en de Eerste Kamer er nog over beslissen, en een invoeringsdatum is niet bekend.

Bestaat er een wettelijke verstrooiingsakte?

De Wet op de lijkbezorging kent de term niet; wij vonden er nul treffers op. Crematoria en begraafplaatsen geven in de praktijk wel een bewijsstuk af na verstrooiing, maar dat is een dienst van de aanbieder; wij hebben niet geteld hoeveel aanbieders dat doen.

Wat die wet wel eist is een openbaar register van bijgezette asbussen, en dat gaat over bijzetting en niet over verstrooiing. Gemeentelijke verordeningen hebben wij niet onderzocht.

Bronnen

• Wet op de lijkbezorging, afdeling 3: berging, bestemming en bewaring van as, artikelen 58 tot en met 66b, versie geldend op 01-07-2026, geraadpleegd 17-10-2026. Bron voor alle juridische bepalingen in deze lijst. De samenvattingen in gewone taal zijn van ons; de wettekst zelf staat achter de links.
• Rijksoverheid, wetsvoorstel bestemming lichamen overledenen naar Raad van State, 25-09-2026, geraadpleegd 17-10-2026. Bron voor de stand van zaken rond resomeren.

Deze lijst is algemene informatie en geen juridisch advies. Wat op een specifieke begraafplaats of in een specifieke gemeente geldt, kan afwijken; het reglement van de beheerder gaat voor.

Mis je een term, of klopt er iets niet? Laat het weten via contact, dan passen we het aan.

Over de auteur

Dilara Kaya is oprichter van Stilte & Vorm. Ze komt uit een steenhouwersfamilie die al ruim dertig jaar grafstenen en gedenkmonumenten maakt, en werkte zelf meer dan tien jaar als adviseur gedenkmonumenten. Meer over haar werkwijze lees je op over ons.